10 แผนการเล่นฟุตบอลที่พบบ่อยที่สุด

ทีมฟุตบอลจะประสบความสำเร็จได้ นอกจากทักษะของผู้เล่นแต่ละคนในทีมแล้ว อีกหนึ่งสิ่งที่ขาดไม่ได้คือ ‘แผนการเล่น’ ที่จะกำหนดตำแหน่งของนักฟุตบอลซึ่งมีความถนัดแตกต่างกันให้เกิดประสิทธิภาพมากที่สุด

บทความนี้จะพาทุกคนไปพบแผนการเล่นที่อยู่เบื้องหลังความสำเร็จของทีมฟุตบอลทั่วโลก

แผนการเล่นฟุตบอล คืออะไร?

แผนการเล่นของกีฬาฟุตบอล คือ การบอกตำแหน่งการยืนของผู้เล่นในสนาม ซึ่งผู้เล่นอาจจะปรับเปลี่ยนตำแหน่งได้ในระหว่างการแข่งขัน ขึ้นอยู่กับกลยุทธ์ของทีมและการวางแผนของโค้ช และเพื่ออธิบายถึงผู้เล่นในตำแหน่งต่างๆว่าจะเน้นการรุกหรือรับจึงต้องมีการกำหนดตำแหน่งขึ้น

แผนการเล่นส่วนใหญ่มักถูกเลือกจากความถนัดและความเหมาะสมของทักษะผู้เล่น แต่บางแผนการเล่นก็อาจกำหนดไว้ใช้เพื่อกำจัดจุดอ่อนหรือเพิ่มจุดแข็งของทีม

อ่านแผนการเล่นอย่างไร?

แผนการเล่นจะอธิบายถึงประเภทของผู้เล่น ซึ่งไม่นับผู้รักษาประตู โดยเรียงตามตำแหน่งจากแผงเกมรับไปยังเกมรุก อาทิเช่น 4-3-3 หมายถึงมีกองหลัง 4 คน, กองกลาง 3 คน และ กองหน้า 3 คน เป็นต้น

รวมแผนการเล่นฟุตบอลที่โดดเด่น

4-4-2

หนึ่งในรูปแบบแผนการเล่นที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังคงมีหลายๆ ทีมใช้เป็นประจำในปัจจุบัน โดยที่คนมักจะคุ้นเคยกับ 4-4-2 ในฟุตบอลอังกฤษมากที่สุด แต่หลายทีมทั่วโลกก็นำไปใช้ด้วยเช่นกัน

แผนการเล่นนี้ง่ายต่อการเข้าใจและนำไปใช้ ด้วยความสมดุลและไม่ซับซ้อนของตำแหน่งการยืนทั้งเกมรับและรุก การมีกองหน้า 2 คน ก็สร้างโอกาสการได้ประตูมากขึ้น ทำให้ทีมที่ฝึกฝนจนเชี่ยวชาญยังคงสามารถประสบความสำเร็จได้ดี ข้อเสียของแผนการเล่นนี้คือยังขาดความซับซ้อนและรูปแบบที่ทันสมัยกับฟุตบอลที่พัฒนาไปไกลในปัจจุบัน 

4-4-2 ไดมอนด์

รูปแบบ 4-4-2 ไดมอนด์ คือการยืนตำแหน่งของแผงกองกลางในลักษณะสี่เหลี่ยมข้าวหลามตัดหรือเพชร เป็นรูปแบบที่ได้รับความสนใจ โดยลักษณะการยืนแบบเพชรในตำแหน่งกองกลางถูกสร้างขึ้นเพื่อควบคุมศูนย์กลางของพื้นที่ในสนามและคอยกำหนดจังหวะของเกมการเล่น 

ทีมดังแห่งอิตาลีอย่าง อินเตอร์ มิลานและเอซี มิลานได้เคยใช้ระบบนี้จนประสบความสำเร็จมาแล้วในทศวรรษที่ผ่านมา

4-5-1

เป็นแผนการเล่นที่มีเกมรับที่ดีที่สุดแผนหนึ่ง ด้วยรูปแบบการยืนตำแหน่งแบบนี้ทำให้ทีมดูมีแนวรับมากขึ้นและเหมาะกับการปิดสไตล์การเล่นของฝ่ายตรงข้ามเพราะใช้กองกลางตัวรับสองคนอยู่ตรงกลางสนาม รูปแบบนี้มักจะใช้ก็ต่อเมื่อทีมมีจังหวะนำในการแข่งขัน หรือหากทีมกำลังเผชิญหน้ากับทีมที่ดีกว่าเพื่อรักษาสกอร์

จุดเด่นของแผนนี้คือฝ่ายตรงข้ามแทบจะหาโอกาสหรือช่องว่างในการบุกเข้าทำได้ยาก  เพราะโดยพื้นฐานแล้วจะมีผู้เล่น 9 หรือ 10 คนอยู่ข้างหลังลูกบอลเพื่อช่วยป้องกันและคอยอุดพื้นที่ไม่ให้อีกฝ่ายเล่นได้ง่าย

4-3-3

แผนการเล่นนี้เหมาะที่จะเล่นรุกอย่างมาก เพราะนอกจากมีแบ็คโฟร์ที่แข็งแกร่งแล้ว ยังมีกองกลาง 3 คนกับแดนหน้าอีก 3 คน ที่จะสร้างสรรค์เกมบุกให้มีประสิทธิภาพ การมีกองหน้า 3 คนเป็นวิธีที่ดีมากในการสร้างโอกาสทำประตู โดยกองหน้าตัวกลางจะยืนค้ำเพื่อดึงกองหลังฝ่ายตรงข้าม และทำให้เพื่อนๆ ในทีมใช้ประโยชน์จากพื้นที่ที่เหลืออยู่ได้

นี่คือรูปแบบที่ทีมดังแห่งลีกสเปนทั้งเรอัล มาดริดและบาร์เซโลน่าเคยใช้กันมาก่อน ด้วยจุดเด่นของแผนนี้คือผู้เล่นปีกที่มีความเร็วและมีความสามารถเฉพาะตัวที่ยอดเยี่ยมในการแซงหน้ากองหลัง  รวมถึงกองกลางในรูปสามเหลี่ยมเป็นการคุมพื้นที่เพื่อรับส่งบอลได้อย่างสมดุล ตำแหน่งกองกลางตัวรับที่เพิ่มเข้ามามักมีบทบาทสำคัญในการจัดการเกมบุกของอีกฝ่าย 

4-2-3-1

หนึ่งในรูปแบบฟุตบอลที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในโลกในปัจจุบัน แผนการเล่นนี้ประกอบด้วยกองหลัง 4 คน กองกลางรับหรือกองกลาง 2 คน มิดฟิลด์ตัวรุกหรือกองกลาง 3 คน และกองหน้าคนเดียว 

แผงแบ็คโฟร์รักษาพื้นที่แดนหลังและครองบอลได้อย่างมั่นใจ ส่วนหน้าที่ของกองกลางตัวรับสองคนคือดูแลพื้นที่ด้านหน้าแผงหลัง และปิดช่องที่ว่างที่ฝ่ายตรงข้ามอาจใช้เพื่อเจาะแนวรับ โดยมีกองกลางตัวรุกคอยสร้างสรรค์เกมบุกจำนวน 3 คนเพื่อเพิ่มโอกาสและสมดุลการโจมตีเชื่อมโยงซึ่งกันและกัน เช่นเดียวกับกองหน้าที่สามารถเล่นได้อย่างมั่นใจเนื่องจากมีผู้เล่นสองคนซัพพอร์ตอยู่ด้านหลัง

4-1-4-1

หากมองผ่านๆ 4-1-4-1 แทบจะไม่ต่างกับแผน 4-5-1 เลย แต่โดยทั่วไปแล้ว แผนการนี้ต้องการใช้ผู้เล่นกองกลางตัวรับแน่นๆ 1 คนและมิดฟิลด์ตัวรุก 4 คนเล่นเกมบุก

ทีมที่ใช้แผนนี้และประสบความสำเร็จมักจะใช้กองหน้าลงเล่นในตำแหน่งกองกลางเพื่อค้นหาและสร้างพื้นที่สำหรับคนอื่นๆ หรือเรียกว่า กองหน้าตัวหลอก (False 9) อาทิเช่น ฟราสเชสโก้ ต็อตติ นักเตะตำนานของอิตาลี เป็นต้น

4-3-1-2

หรือที่รู้จักในชื่อแผนการเล่นแบบต้นคริสต์มาส เป็นระบบที่โค้ชในอิตาลีชอบใช้ เพราะสามารถรักษาสมดุลเกมรับได้ดี โดยมีผู้เล่นเกมรับจำนวนมากพอที่จะคอยสกัดเกมบุกของคู่ต่อสู้ ขณะที่การเติมเกมรุกจากด้านข้างก็จะช่วยซัพพอร์ตในยามที่ต้องการได้ตลอดเวลาจากแดนกลาง 3 คน และการใช้กองหน้า 2 คนยังคงเป็นอีกตำแหน่งสำคัญที่ทำให้เกมรุกสามารถเชื่อมต่อกันได้เพื่อเพิ่มโอกาสยิงประตู

3-5-2

กองหลัง 3 คน อาจจะดูน้อยเมื่อเทียบกับแผนอื่นๆ แต่จุดเด่นของรูปแบบการเล่นนี้คือแผงกองกลางที่มีจำนวนถึง 5 คน ซึ่งผู้เล่นริมเส้นสามารถขึ้นลงเพื่อสนับสนุนเกมรับและเกมรุกได้ตามสถานการณ์ และคอยสร้างโอกาสมากมายให้กับกองหน้า ในขณะที่กองหลังทั้ง 3 คนซึ่งส่วนใหญ่จะเลือกผู้เล่นกองหลังตัวกลางที่มีความแข็งแรงอยู่แล้ว ก็จะรู้สึกมั่นใจในการจัดการกับกองหน้าฝ่ายตรงข้ามได้มากขึ้นด้วย

3-4-3

แม้แผนนี้ไม่ค่อยได้รับความนิยมมากนัก แต่ อันโตนิโอ คอนเต้ กุนซือชื่อดังของอิตาลีกลายเป็นผู้จัดการทีมที่ใช้แผนการเล่นนี้จนนำทีมเชลซีประสบความสำเร็จคว้าแชมป์มาครองได้ โดยปัจจุบันแผนกองหลัง 3 คนกลายเป็นเรื่องธรรมดามากขึ้นในฟุตบอลอังกฤษ และมีประโยชน์มากมายกับหลายทีม

จุดเด่นคือแผนนี้ช่วยสร้างสถานการณ์ที่ดีเมื่อเกมบุกก้าวไปข้างหน้า และยังส่งเสริมรูปแบบการจู่โจมของฟุตบอลที่ไหลลื่น ในขณะเดียวกันสามารถเปลี่ยนเป็น 5-4-1 ได้อย่างง่ายดายเมื่อทีมไม่มีลูกบอล และพื้นที่ส่วนกลางของสนามฟุตบอลมีผู้เล่นถึง 4 คนคอยเติมเกมรับและรุกได้ตลอดทั้งเกม 

5-3-2

รูปแบบนี้มักจะรวมหนึ่งในสามของกองหลังตัวกลางที่ทำหน้าที่เป็นผู้คอยเก็บกวาดแดนหลัง ซึ่งจะทำให้เกิดสมดุลในเกมรุกและมีความรัดกุมอย่างมาก ส่วนใหญ่ทีมที่ใช้แผนการเล่นนี้มักจะเป็นทีมที่ต้องเจอกับคู่ต่อสู้ที่มีเกมรุกที่ดี การใช้จำนวนผู้เล่นเกมรับที่เยอะจะช่วยปิดกั้นพื้นที่ไม่ให้เกิดช่องว่างได้ ส่งเสริมการเล่นแบบรัดกุมไม่ให้ทีมเสียประตู ขณะเดียวกันในเกมโต้กลับก็มีผู้เล่นที่เพียงพอในการทำเกมโจมตีอย่างรวดเร็วได้ บางทีมอาจจะเล่นเกมรับแล้วคอยจังหวะสวนกลับเพื่อทำประตูขึ้นนำแล้วกลับมาเล่นรับต่อ สร้างโอกาสเป็นผู้ชนะในเกมได้สูงมาก

อ้างอิง https://bit.ly/3Gbus2J https://bit.ly/3okGH79

สูตรความสำเร็จกับ "ที่สุด" ของประเทศ

คอร์สออนไลน์กับผู้บริหาร ผู้นำทางความคิด แบบที่ไม่เคยมีมาก่อน